Van verdronken dorp tot waterverdeling: middelbare scholieren ontdekken de Rijn

ZEVENAAR/EMMERICH – Wat gebeurt er als een rivier steeds meer land opslokt? En hoe stuur je het water de juiste kant op? Zo’n 130 middelbare scholieren uit Zevenaar en Emmerich gingen op 7 oktober op zoek naar antwoorden tijdens het educatieve Euregioproject ‘Hoogwater verbindt: onze regio, onze toekomst’. De invloed van de rivier op de omgeving stond centraal, van wateroverlast tot waterveiligheid.

Door Carla Droste

Vier bussen brachten leerlingen van het Liemers College, de Gesamtschule Emmerich en het Willibrord-Gymnasium Emmerich op deze zonnige herfstdag naar verschillende plekken in het rivierengebied.

Aan Duitse zijde stonden Schenkenschanz en de Oraniendeich in Emmerich op het programma. In gemengde Duits-Nederlandse groepjes onderzochten de leerlingen het landschap en brachten ze met grondboringen de opbouw van de bodem in kaart. Deskundigen vertelden ter plaatse hoe de rivier het landschap en het leven in de regio beïnvloedt.

Het verdwenen dorp

Aan Nederlandse zijde maakten de leerlingen bij recreatieplas de Bijland kennis met een bijzonder stukje geschiedenis. Archeoloog Jan Verhagen en Hein Janssens, voorzitter van Heemkundekring Rijnwaarden, vertelden over het verdronken dorp Herwen.

Met uitzicht op het kunstwerk ‘De Romeinse Baadster’ hoorden de leerlingen hoe de rivier in de achttiende eeuw steeds meer oeverland wegschuurde. Ondanks pogingen om het dorp met nooddijken te beschermen, moesten de inwoners het uiteindelijk opgeven. In 1764 verdwenen de kerk en de huizen onder water.

Herwen werd achter een nieuwe dijk opnieuw opgebouwd. Om de gevaarlijke rivierbocht af te snijden, werd tussen 1773 en 1776 het Bijlands Kanaal gegraven. De Oude Waal en de Bijland herinneren nog aan de oude rivierloop.

Waterverdeling bij Pannerden

Bij Pannerden ontdekten de leerlingen dat de rivier niet zomaar zijn eigen weg gaat. Bij de splitsing van de Boven-Rijn geldt sinds 1771 een vaste verdeling: twee derde van het rivierwater gaat naar de Waal en een derde naar het Pannerdensch Kanaal. Die verdeling is van groot belang voor de waterveiligheid in Nederland.
Landschapshistoricus Ferdinand van Hemmen legde aan de leerlingen uit hoe het Regelwerk Pannerden werkt. De betonnen constructie uit 2014 is 175 meter lang en staat in de uiterwaard naast de rivier. Bij hoogwater stroomt het water door openingen die met betonnen balken kunnen worden afgesloten. Zo helpt het regelwerk de vaste waterverdeling tussen de Waal en het Pannerdensch Kanaal te handhaven.
De Rijnregio kent een lange geschiedenis van leven met en strijden tegen het water. In 1926 werd het gebied getroffen door een grote overstroming. Nu, honderd jaar later, heeft de regio juist te maken met extreem lage waterstanden in de Rijn. “We staan weer voor enorme uitdagingen, want de rivieren blijven in beweging”, zegt Ferdinand van Hemmen. “Door allerlei ontwikkelingen moet je steeds bijsturen om het water goed te verdelen en Nederland veilig te houden.” Ook het veranderende klimaat vraagt om aanpassingen. “Daar zijn technische oplossingen voor nodig, maar internationaal samenwerken en mensen voorbereiden op de veranderingen die eraan komen, zijn minstens zo belangrijk.”
Van Hemmen is enthousiast over het project. “Dit is een superproject. In de toekomst is er heel veel kennis nodig, waaraan de jeugd kan bijdragen. Er zijn toekomstkansen bij de vleet.”
De resultaten van het project komen aan bod tijdens de slotbijeenkomst op 26 november in het Musiater in Zevenaar.

Klaverjassen

ZEVENAAR - Klaverjasgezelschap De Kaal’e Boer organiseert zaterdag 31 oktober een klaverjastoernooi bij zalencentrum Staring. Deelnemers spelen ‘s ochtends in viertallen en ‘s middags individueel met wisselende partner. Programma: 09.30 tot 12.30 uur: toernooi voor viertallen, 12.30 tot 13.15 uur: pauze en lunch, 13.15 tot 16.00 uur: individueel klaverjassen met wisselende partner. Deelname voor de hele dag kost 12,50 euro per persoon. Een dagdeel kost 9,00 euro per persoon, inclusief een kopje koffie of thee. Wie wil lunchen, betaalt 12,50 euro voor een eenvoudige lunch. Aanmelden kan tot dinsdag 27 oktober via h.steenhuis6@outlook.com.