Veteranen delen verhalen, herinneringen en lessen uit het verleden

ZEVENAAR – De stoel van Teun Baars bleef leeg tijdens de vierde veteranenlunch van de gemeente Zevenaar. De 99-jarige Baars, de oudste veteraan van Zevenaar, overleed eerder dit jaar. Zijn afwezigheid werd gevoeld tijdens een middag waarop zo’n zeventig veteranen elkaar ontmoetten en herinneringen deelden.

Door Susan Wiendels

Burgemeester Lucien van Riswijk opende de bijeenkomst in de Turmac Cultuurfabriek. Daarna vertelde luitenant-generaal buiten dienst Hans van Griensven over een van de zwaarste momenten uit zijn militaire loopbaan: de strijd om Chora in Afghanistan in 2007.

Van Griensven was destijds commandant van Task Force Uruzgan. Toen de Taliban in juni 2007 het district Chora aanviel, kwamen Nederlandse militairen zwaar onder druk te staan. Zo’n zestig militairen op de White Compound dreigden te worden omsingeld.

Van Griensven moest een ingrijpende beslissing nemen: terugtrekken of blijven. “De cruciale vraag was: wat was Chora ons waard?” Hij koos ervoor om te blijven.

Nederlandse F-16’s en Apache-helikopters werden ingezet en ook artillerie speelde een rol. Samen met Afghaanse en andere geallieerde militairen wisten de Nederlanders Chora uiteindelijk te behouden. De strijd had echter een zware prijs. Naar schatting tussen de 50 en 80 burgers kwamen om het leven.

Van Griensven staat nog altijd achter zijn beslissing. Terugtrekken had volgens hem mogelijk tot meer slachtoffers geleid en zou de missie kunnen hebben ondermijnd.

Zijn verhaal maakte indruk op de veteranen in de zaal. Voor hen was Chora geen verre geschiedenis. Velen kennen uit eigen ervaring de spanning van een uitzending, de band met collega’s en de herinneringen die een missie nog jarenlang met zich mee kan brengen.

‘De cruciale vraag was: wat was Chora ons waard?’

Juist die verbondenheid vormt een belangrijke basis voor de Vereniging Veteranen Zevenaar, die in 2024 werd opgericht. Voorzitter Sjoin Moheb vertelde over de activiteiten van de vereniging. Veteranen waren in het oprichtingsjaar onder meer betrokken bij de opening van de Witte Anjerperken in Angerlo en Giesbeek, spelen een rol bij de jaarlijkse Dodenherdenking en nemen deel aan de Sunset March.

“Voor ons gaat het niet alleen om het verleden. We willen iets voor de maatschappij betekenen. Dat zit in ons bloed. Maar we willen ook activiteiten organiseren waarin we elkaar kunnen ontmoeten en herinneringen kunnen delen.”

De veteranen in Zevenaar hebben uiteenlopende ervaringen, zo bleek uit de verhalen. Wat hen verbindt, zijn hun diensttijd en de kameraden met wie ze die deelden.

Die ervaringen zijn voor buitenstaanders moeilijk voor te stellen. Jarenlang stonden mensen vanuit de samenleving vaak snel met een oordeel klaar en was er vooral afstand en onbegrip. Wie zelf nooit een uitzending heeft meegemaakt, weet echter niet wat er achter de verhalen schuilgaat.

Binnen de militaire wereld bestaat daar zelfs een eigen, weinig flatterende term voor: Nukubu. Het is vakjargon voor de nutteloze kutburger: iemand die vanaf de zijlijn zijn zegje doet zonder zelf een bijdrage aan de maatschappij te leveren of precies te weten waar hij het over heeft.

Volgens burgemeester Van Riswijk verdienen veteranen juist aandacht en waardering. “Bijeenkomsten als deze bieden ruimte om elkaar te ontmoeten en verhalen te delen.”
Moheb is blij met de manier waarop Zevenaar zijn veteranen samenbrengt. “Andere gemeenten kunnen een voorbeeld nemen aan de manier waarop Zevenaar haar veteranen samenbrengt.”