Praatgroep voor mannen met kanker in Braamhuis

ZEVENAAR - Na ruim veertig jaar werken in de psychiatrische gezondheidszorg had Pim Schaafsma (70) best kunnen genieten van zijn pensioen. Maar tijdens een open dag in het Braamhuis viel hem iets op. Er was een kookgroep voor mannen, maar een plek waar mannen met kanker écht met elkaar in gesprek konden? Die ontbrak. "Toen dacht ik: waarom eigenlijk niet?"

Door Susan Wiendels

En dus ging hij aan de slag. Inmiddels begeleidt hij iedere twee weken een gespreksgroep voor mannen die leven met kanker. Niet met een strak programma of een lijstje vragen, maar gewoon aan tafel, met koffie, een luisterend oor en ruimte voor alles wat lang niet altijd hardop wordt uitgesproken. "Ik kijk vooral wie er aan tafel zit. Bij mannen van boven de tachtig spelen andere dingen dan bij iemand van vijftig die midden in zijn werkzame leven zit."

De eerste twee mannen hebben zich inmiddels aangesloten. Schaafsma hoopt dat meer mannen de weg naar de gespreksgroep weten te vinden. “Bij de huidige deelnemers gaat het vaak over relaties, omgaan met de voortdurende dreiging van de ziekte en de vraag hoe je de draad van het leven vasthoudt. Sluiten er jongere mannen aan, dan verschuiven de gesprekken waarschijnlijk vanzelf naar onderwerpen als werk, sport, seksualiteit of intimiteit.”
Ook praktische vragen komen voorbij. “Vertel je collega’s dat je kanker hebt? Hoe reageert je omgeving? Hoe ga je om met behandelingen, onzekerheid of de angst voor wat nog komt?”

Dat mannen soms moeite hebben om over gevoelens te praten, is geen geheim. Zeker als het over ziekte, angst of onzekerheid gaat. Toch merkt Pim dat juist het contact met lotgenoten veel losmaakt. "Een van de mannen zei: ‘Ik ben blij dat ik hier kan praten, anders krop ik alles op.’ Dat vat eigenlijk precies samen waarom deze groep bestaat."

Zijn jarenlange ervaring in de geestelijke gezondheidszorg helpt daarbij. Schaafsma werkte van 1983 tot eind 2023 in de psychiatrie, onder meer in klinieken, de ambulante zorg en met ouderen. De laatste vijf jaar van zijn loopbaan was hij POH-GGZ bij een huisartsenpraktijk in Zevenaar. Luisteren, doorvragen en mensen op hun gemak stellen zijn voor hem inmiddels bijna een tweede natuur.

Volgens Schaafsma is de manier waarop we naar kanker kijken de afgelopen decennia flink veranderd. "Voor veel vormen van kanker geldt tegenwoordig dat mensen er veel langer mee leven. Dat is natuurlijk goed nieuws, maar het betekent ook dat je soms jarenlang moet omgaan met onzekerheid. Dat vraagt om een andere vorm van steun. Niet alleen medische zorg, maar ook een plek waar je ervaringen kunt delen met mensen die precies begrijpen waar je het over hebt.

Hoewel de gesprekken soms over zware onderwerpen gaan, wil Pim beslist niet dat de sfeer zwaar wordt. "Humor helpt. Je hoeft niet anderhalf uur alleen maar ernstig te zijn. Juist een grap of een beetje relativering kan veel lucht geven." Juist daarom vindt Pim het belangrijk dat mannen elkaar blijven opzoeken. “Ook mannen wiens partner of een familielid kanker heeft zijn welkom.”

De gespreksgroep komt iedere twee weken op donderdagochtend van 10.30 tot 12.15 uur bijeen in het Braamhuis. De eerstvolgende bijeenkomst is op 13 augustus.

"Je hoeft geen groot prater te zijn," zegt Pim. "Soms is luisteren al genoeg. En meestal merk je dat het praten daarna vanzelf komt."