Initiatiefvoorstel biedt vier Liemerse gemeenten alternatief voor fusie

DOESBURG/DUIVEN/ZEVENAAR - Een groep raadsleden uit de vier Liemerse gemeenten dient een initiatiefvoorstel in bij hun gemeenteraden. Het voorstel heet ‘De Liemers-Coalitie’ en biedt een alternatief voor de geplande fusie op 1 januari 2029. In de Liemers-Coalitie blijven de vier gemeenten zelfstandig, maar werken zij op vijf gebieden veel intensiever samen.

De Liemers-Coalitie bestaat uit vijf onderdelen. Allereerst komt er één gezamenlijke belastingorganisatie voor alle vier de gemeenten. Ten tweede sluit Zevenaar aan bij Circulus, het gemeentelijke afvalbedrijf waar de drie andere gemeenten al klant zijn. Ten derde sluit Doesburg aan bij de Regionale Sociale Dienst De Liemers, waar Duiven, Westervoort en Zevenaar al deel van uitmaken.

Ten vierde komt er ‘De Liemerse Tafel’: twee keer per jaar overleggen de vier gemeenteraden over regionale onderwerpen zoals woningbouw en energietransitie. Ten vijfde wordt er een gezamenlijke pool opgericht voor specialistische ambtenaren. Vier gemeenten kunnen daar specialisten lenen voor de Omgevingswet, energietransitie of jeugdzorg.

Sneller resultaat, lagere kosten

Volgens de indieners levert de Liemers-Coalitie € 1,3 tot 3,7 miljoen euro per jaar aan voordeel op. “Dit voordeel is binnen 3 tot 5 jaar gerealiseerd. Bij een fusie duurt dit naar verwachting 8 tot 10 jaar.

De eenmalige kosten van de Liemers-Coalitie zijn € 4,4 tot 8,4 miljoen euro. Dat is lager dan de bruto kosten van de fusie (€ 13 tot 23 miljoen euro). Wel met een belangrijk verschil: bij een fusie betaalt het Rijk via de ‘tijdelijke maatstaf herindeling’ een groot deel mee. Bij samenwerking moeten de gemeenten zelf de hele investering opbrengen.”

Woonlasten blijven stabieler

Een belangrijk punt voor inwoners zijn de woonlasten. De indieners: “Op dit moment betalen Doesburg-inwoners € 1.208 per jaar, terwijl Duiven-inwoners maar € 875 betalen. Een verschil van € 333. Bij een fusie moeten deze tarieven gelijk worden gemaakt. Vooral Duiven-inwoners zouden dan flink meer gaan betalen (€ 145 tot € 205 per jaar).

In de Liemers-Coalitie behoudt elke gemeente haar eigen tarieven. Inwoners betalen wat hun eigen gemeenteraad besluit, geen automatische harmonisatie.”

Wetenschappelijke onderbouwing

De indieners verwijzen naar onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen. Hoogleraar Maarten Allers van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) onderzocht 39 Nederlandse herindelingen. Zijn conclusie: fusies leveren gemiddeld geen besparing op.

Allers toonde tevens aan dat na een fusie de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen blijvend daalt met 2,2 procentpunt. De afstand tussen burger en bestuur wordt groter.

Geen afstel fusie, wel parallel onderzoek

De indieners benadrukken dat hun voorstel niet bedoeld is om de fusie af te stellen. Het voorstel vraagt om een parallel onderzoek. De vier gemeenteraden krijgen daarmee uiterlijk 1 juli 2027 een eerlijke keuze tussen fusie en Liemers-Coalitie.

Een van de indieners: ‘Wij willen geen fusie of samenwerking voorschrijven. Wij willen dat de vier raden in 2027 kunnen kiezen tussen twee goed uitgewerkte opties. Pas dan kan een eerlijk besluit vallen.’

Vervolg

Het initiatiefvoorstel wordt in ieder geval in drie gemeenteraden behandeld. Het initiatiefvoorstel wordt ook naar de fracties in Westervoort gestuurd, zodat het ook ingediend kan worden in Westervoort. Het staat de fracties vrij om het initiatiefvoorstel over te nemen en eventueel aan te passen.