Kasteelmuseumschip in Tolkamer:waan je in de middeleeuwen

TOLKAMER - Op de Rijn bij Tolkamer drijft sinds kort een kasteel: Museumschip Kasteel Vlotburg. In verband met de festiviteiten rondom ‘800 jaar Tol’ heeft ridder Lenny zijn schip aan de kade in Tolkamer afgemeerd. Tot eind augustus is zijn kasteelmuseum te bezoeken.

Door Carla Droste

Je kunt je bijna niet voorstellen dat het 50 meter lange schip oorspronkelijk een vrachtschip was. Zeker niet als je het betreedt. Binnen, in het schemerlicht, waan je je in de middeleeuwen. Lenny Vries (72), gekleed in middeleeuws kostuum, toont vol trots zijn museum.
De buik van het schip staat barstensvol middeleeuwse spullen. Je vindt er een veertiende-eeuwse herberg, een leerlooierij en een complete wapenkamer met lansen, bogen en zwaarden. Maar ook een martelkamer met indrukwekkende werktuigen, zoals een pijnbank en een wurgpaal. Zelfs een heksenwaag ontbreekt niet. De ruimtes zijn voorzien van zware eikenhouten balken. “Sommige balken zijn wel 700 jaar oud”, vertelt Lenny. “Die komen uit het Schwarzwald. Uit oude boerderijen en ruïnes.” Veel van de voorwerpen heeft Lenny zelf gemaakt. De houten meubels en de martelwerktuigen. En ook de zwaarden, lansen en een afschrikwekkende kuisheidsgordel heeft hij zelf gesmeed.
Lenny was als kind al gefascineerd door ridders en kastelen. “Vroeger keek ik op televisie altijd naar Ivanhoe, met Roger Moore in de hoofdrol. Dat vond ik prachtig. Maar in Suriname, waar ik ben geboren, heb je natuurlijk geen kastelen. Wel heb ik als jongen van 13 een wild paard gehad. Die heb ik getemd en daar reed ik mee rond. Dan voelde ik me een echte ridder.”

‘Getrippeltrappel’

Terwijl je door het schip wandelt, hoor je boven je hoofd regelmatig ‘getrippeltrappel’. Boven, op het dek blijkt Hercules te wonen. Hercules is minder imposant dan zijn naam doet vermoeden. Het dwergpaardje is 15 jaar geleden door Lenny uit het circus gered. “Hij werd daar niet goed behandeld”, vertelt Lenny. “Hercules is nogal eigenzinnig en als hij niet deed wat hij moest doen, dan werd ie geslagen. Ik heb dat zelf op school ook meegemaakt. Ik had moeite met leren, maar mijn juf dacht dat ik niet wilde. Van haar heb ik veel slaag gekregen. Nu weet ik dat ik dyslectisch ben, maar daar had je toen nog nooit van gehoord. Ik heb er geen trauma van opgelopen hoor, maar vergeten doe ik het niet.”
Werken in de praktijk ging Lenny heel goed af. Thuis werd hij de rechterhand van zijn vader, die een elektrotechnisch installatiebedrijf had. “Ik ben heel handig. Mijn vader zei altijd: “Als Lenny iets niet kan maken, dan kan niemand het.” Maar de vrijheid lonkt en op zijn negentiende komt Lenny naar Nederland. Hij gaat bij zijn zus in Amsterdam wonen. Het is een flinke cultuurshock en het duurt een tijdje voordat hij gewend is. Na een tijdelijke baan als uitbener bij een abattoir, gaat hij weer aan de slag bij een installatiebedrijf. Hij trouwt en krijgt drie zoons.

Reizende tentoonstelling

De middeleeuwen, ridders en kastelen blijven hem trekken. Jarenlang verzamelt hij spullen uit die tijd. In de jaren tachtig besluit hij een reizende tentoonstelling op te zetten en toert hij ’s zomers met zijn hele gezin, inclusief oma, door binnen- en buitenland. “De spullen gingen in een vrachtwagen. Dan huurde ik ergens een expositieruimte, bijvoorbeeld op de markt in Brussel, en daar bleven we dan de hele zomer.”
Eind jaren negentig komt hij, inmiddels in zijn eentje, in Freiburg terecht, waar hij zijn huidige partner Christel leert kennen. Lenny wil er een jaar blijven, het worden er zeven. Hij huurt een middeleeuws pand op de Münsterplatz en begint er een foltermuseum.

Binnenvaartschip

Toch droomt Lenny nog steeds van een leven als kasteelheer. Samen met Christel ontwikkelt hij het plan om een reizend museum op een schip te beginnen. In 2003 begint Lenny aan de verbouwing van het binnenvaartschip. Samen met zijn vriend en timmerman Jan Westerhuis tovert hij het in drie jaar om tot een compleet kasteel. De droom is werkelijkheid geworden en Lenny en Christel beginnen aan hun reizen door Nederland, Zwitserland, Frankrijk, Oostenrijk, België en Duitsland.

‘800 jaar Tol’

In Tolkamer hebben ze nog niet eerder aangelegd. Hun middeleeuws museum maakt deel uit van de feestelijkheden rondom ‘800 jaar Tol’. Hierbij wordt gevierd dat graaf Gerard van Gelre in 1222 tol ging heffen op de Rijn bij Lobith. Museumschip Kasteel Vlotburg is tot 29 augustus dagelijks geopend van 11.00 tot 18.00 uur.