Henk van Aalten bundelt verhalen, liedjes en gedichten in streektaal

TOLKAMER - ‘Gelukstoffeetjes’ is de titel van het boek van Henk van Aalten. Henk schrijft verhalen, liedjes en gedichten in zijn streektaal. Humorvolle beschrijvingen van alledaagse dingen. De teksten zijn nu gebundeld.

Door Carla Droste

“Veel van mijn verhalen zijn herinneringen aan mijn jeugd. Geschreven in de streektaal van de Liemers”, vertelt Henk. “Ik beschrijf gebeurtenissen uit het dagelijkse leven. Bijvoorbeeld: de zaterdagse wasbeurt in de teil en maandag wasdag, maar ook het bezoek aan de schooltandarts of het carbid knallen met een ‘Buismanbusje’. Die verhalen zijn voor veel mensen herkenbaar. Dat roept bij hen allerlei herinneringen op.”
Henk (71) begint ruim 20 jaar geleden met het schrijven van zijn verhalen. De plaatselijke Heemkundekring heeft hem gevraagd om voor hun verenigingsblad “De Waordsman”, stukjes over vroeger te schrijven. In het dialect. Vanwege zijn interesse in taal, spreekt dat idee hem wel aan. “Ik schreef mijn verhalen in het dialect van het Gelders Eiland en ik schreef het op zoals ik het uitsprak”, vertelt Henk. Sinds 2008 is hij betrokken bij het Oost-Gelders Streektaaldictee en maakt hij gebruik van de WALD-spelling. Die spelling is ontwikkeld door het Staring Instituut en wordt gebruikt in het Woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse Dialecten. Henk: “Met een uniforme spelling creëer je eenheid en is een verhaal makkelijker te lezen.”

Vertelle

Henk was 38 jaar schoolmeester op basisschool De Flierefluiter in Westervoort. Mede door zijn beroep, heeft hij altijd belangstelling gehad voor taal. Vooral voor zijn streektaal. Zijn liefde voor het dialect uit hij niet alleen door middel van zijn geschreven teksten, hij verzorgt ook graag vertellersavonden waarbij hij zijn liedjes en verhalen voordraagt. Zo is hij zondag 12 juni te zien bij Spiek Steengoed in Spijk. Henk: “Ik wil de taal van De Liemers graag levend houden. En de mensen er warm voor maken om het meer te gebruiken. Verhalen van vroeger klinken gewoon leuker in het dialect.” Dat blijkt ook uit het volgende citaat uit zijn boek, over zijn geboorte: “Volgens mien moe:der: 9½ pond, 64 centimeter lang, hillemaol uutgedreug, oerlillek en met het uuterlek van een gerimpelde errappel.”

Optoch

Om de Liemerse streektaal meer bekendheid te geven, gaat Henk in 2012 Twitter gebruiken. Elke dag behandelt hij een dialectwoord. Hij geeft aan in welke context het woord gebruikt wordt en wat de betekenis is. Later deelt hij verhalen op Facebook. “Dat werd meteen opgepikt”, vertelt hij lachend. “Op carnavalszondag kwam ik iemand tegen die zei: “Henk, gij lop met ien de optoch!” Toen ik naar de optocht ging kijken zag ik mensen met borden meelopen met mijn Facebookteksten erop. Heel leuk! Verhalen schrijven is leuk om te doen en het is fijn dat je er mensen plezier mee doet.”
Henk vindt het  leuk om de reacties op Facebook te lezen. “Je merkt dat mensen terugdenken aan hun eigen jeugd. Steeds vaker kreeg ik de vraag of ik mijn verhalen wilde bundelen. Het resultaat is deze bundel met 65 schrijfsels. ‘Gelukstoffeetjes’ waren snoepjes die je in mijn jeugd kon kopen in de winkel van Antje. Een kleine kruidenierswinkel op de Dorpsdijk in Lobith. Naast het Schipperspoortje. Als je de wikkel van het toffeetje afhaalde en er stond iets aan de binnenkant, dan kreeg je in ruil daarvoor nóg een toffeetje. Dat was voor mij een geluksmomentje. Tegenwoordig krijg ik datzelfde blije gevoel als een verhaal goed is gelukt. Mijn verhalen zijn mijn gelukstoffeetjes.” In veel van zijn verhalen wordt er met humor omgekeken naar het verleden. In ‘Examefeesjes’ vertelt Henk over de geleende solex waarmee hij en zijn vriendinnetje Gerrie (nu zijn vrouw) over het Gelders Eiland tuften. En de favoriete bezigheid van zijn opa beschrijft hij in ‘Pruumtabak’. Maar Henk vertelt ook over ‘Meneer Alzheimer’ die steeds vaker een bezoek brengt aan zijn tante Anna. In zijn lied ‘De Rie:n’ brengt hij een ode aan de rivier:

…”elke dag mo’k d’r een keer hin,
dan wi’k het waoter efkes zie:n
grie:ze gulfkes met wat schuum,
den mooie, mooie Rie:n
hier ligt-ie in het landschap,
breed en groot en machtig
met kracht draagt-ie de schepe,
de Rie:n: in een woord prachtig”…

‘Gelukstoffeetjes is verkrijgbaar bij het Toeristisch Informatie Centrum in Tolkamer, Bruna Zevenaar, Hof zum Walde in Spijk, Ed’s deli in Lobith en Buurtsuper Herac in Herwen. Of via Henk van Aalten, 0657333354 of mennevanaalten@gmail.com.